Democratische Republiek Congo

Bij het conflict in de Democratische Republiek Congo zijn meerdere partijen en staten betrokken. Spanningen tussen bevolkingsgroepen zorgen voor een langslepend conflict, met miljoenen slachtoffers en ontheemden. Moord, verkrachting en gewelddadigheden zijn aan de orde van de dag.

Oppervlakte: 2.344.885 km²
Aantal inwoners: 65,7 miljoen
Hoofdstad: Kinshasa
Staatshoofd: president Joseph Kabila, 2001
Conflict: 1994 - heden
Aantal vluchtelingen: 370.374
Aantal ontheemden: 1.360.000

Conflict
Sinds de onafhankelijkheid in 1960 kent de Democratische Republiek Congo (DR Congo) een geschiedenis van conflicten. In 1994 had het conflict tussen de Hutu’s en Tutsi’s in buurland Rwanda grote impact op DR Congo (toen Zaïre). De regering-Kabila ondersteunde gevluchte Hutu’s, die onder leiding stonden van de militante Hutugroepering Interhamwe. Hierdoor kwamen Tutsi’s in DR Congo in gevaar en vluchtten zij naar Rwanda. Vanaf dat moment was de inmenging van DR Congo in het conflict een feit. Nog steeds zijn de tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen een bron van conflict. 
Het meest recente conflict is ontstaan toen buurlanden Oeganda en Rwanda zich in 1998 tegen de regering Kabila keerden, omdat deze alle leden van de Tutsi bevolkingsgroep uit de regering zette. Congolese rebellengroepen sloten zich bij Oeganda en Rwanda aan. Zo brak er oorlog uit tussen verschillende partijen waarbij meerdere staten betrokken waren. In januari 2001 werd Kabila vermoord en zijn zoon Joseph Kabila nam de macht over. Hij zorgde ervoor dat de Rwandese troepen zich terugtrokken uit Oost-Congo en zette het vredesproces in gang. Desondanks bleven de rebellen actief in grote delen van het land.

In 2002 werd een overgangsregering ingesteld waarin leiders van verschillende partijen de macht deelden. Deze regering was echter te verdeeld om het geweld te kunnen stoppen. In juli 2006 werden de eerste democratische verkiezingen in 45 jaar gehouden. De gekozen president Joseph Kabila staat nu voor de taak om de buitenlandse milities het land uit te krijgen en de rebellen te ontwapenen. Dit levert opnieuw strijd op tussen het regeringsleger en de rebellen. Moord en verkrachting komen op grote schaal voor. Het vredesakkoord van Goma dat in januari 2008 tot stand kwam tussen de regering en de troepen van generaal Nkunda heeft hier niets aan veranderd. De strijd heeft het afgelopen decennium naar schatting vier miljoen slachtoffers geëist en nog eens ruim een miljoen mensen is op de vlucht geslagen.

Hulp
In het oosten van DR Congo is de gezondheidszorg kwalitatief zeer slecht, waardoor er vele epidemieën zijn. Daarnaast vinden er op grote schaal verkrachtingen plaats, waarna de slachtoffers door de samenleving worden verstoten. Daarom steunt Stichting Vluchteling een gezondheidszorgproject in dit gebied. Naast capaciteitsopbouw is er extra aandacht voor ondervoede kinderen en vrouwen die slachtoffer zijn van seksueel geweld. Er wordt medische zorg verleend en er is aandacht voor het stigma dat in de samenleving is ontstaan ten aanzien van verkrachte vrouwen. Met het project worden 360.000 vluchtelingen en ontheemden bereikt.

Ook helpt Stichting Vluchteling 3.000 gezinnen in Oost-Congo die naar huis zijn teruggekeerd met de wederopbouw van het compleet verwoeste gebied. De vluchtelingen worden actief betrokken bij de wederopbouw van basisvoorzieningen. Ze krijgen daarnaast trainingen in management en lokaal bestuur. Ook in andere gebieden ondersteunt Stichting Vluchteling wederopbouwprojecten waarin vluchtelingen een actieve rol toebedeeld krijgen. Zo kunnen zij straks op eigen kracht verder.

Meer lezen over Congolese vluchtelingen?
Bekijk het dossier over de crisis in Congo 2008
Reisverslag DR Congo en Burundi
Dagboek Oost-Congo
Veilig bij moeder?

Laatste update: juli 2008.